lis 28
201110 pytań o zgagę
Filed Under (Dieta) by admin on 28-11-2011
 1. Co to takiego?
Pod tą nazwą kryje się zaciskająco-palący ból (stąd powiedzenie: "pali mnie zgaga") zlokalizowany tuż za mostkiem i promieniujący wzdłuż przełyku. U niektórych osób dołączają się do niego tzw. puste odbijanie i uczucie kwaśności w ustach. Zgaga trwa zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu minut, po czym samoistnie ustępuje.
2. Czy na pojawienie się zgagi ma wpływ to, co się zjada?
Badania naukowe do końca tego nie potwierdziły. Z praktyki wynika jednak, że zgagę mogą wywołać słodycze zawierające dużą ilość tłuszczu (zwłaszcza czekolada i domowe wypieki), potrawy kwaśne i ostre oraz alkohol.
Kluczowe znaczenie ma jednak nie to, co się zje, ale ile i w jaki sposób. Jeśli posiłek jest obfity, ściany żołądka szybko rozciągają się, nasila się również wydzielanie "zgagotwórczego" kwasu solnego (wchodzi w skład soków żołądkowych).
Podobnie dzieje się, gdy je się szybko lub wypija gazowany napój. Wtedy, wraz z pokarmem, do żołądka dostaje się większa ilość powietrza, która nadmiernie go rozdyma. Z rozepchanego żołądka pokarm, wraz z kwasem solnym, łatwiej przedostaje się do przełyku.
3. Czy pozycja ciała przy jedzeniu oraz stres mogą wywołać zgagę?
Tak. Wywołuje ją jednak nie tyle stres, ile związany z nim pośpiech i jedzenie "w biegu" (o czym wyżej). Pozycja ciała ma znaczenie głównie po jedzeniu i odnosi się do pokutującego w Polsce przekonania, że po sutym obiedzie trzeba się położyć. Tymczasem w pozycji leżącej kwaśna treść z żołądka łatwiej cofa się do przełyku i sprzyja pojawieniu się zgagi! Dlatego lekarze zalecają cierpiącym na nią osobom by po posiłku "trzymały się w pionie".
Unikną nie tylko zgagi, ale i kłopotów z zębami. Wydostający się z żołądka do przełyku kwas solny uszkadza bowiem szkliwo, co sprzyja próchnicy.
4. Dlaczego na zgagę tak często uskarżają się kobiety w ciąży i ludzie starsi?
Zgaga nękająca kobiety w początkach ciąży wiąże się ze zmianami hormonalnymi. Wskutek działania progesteronu, rozluźniają się mięśnie przewodu pokarmowego, w tym odgrywający kluczową rolę przy pojawianiu się zgagi tzw. dolny zwieracz przełyku.
Natomiast zgaga pojawiająca się w późniejszych miesiącach ciąży to efekt powiększania się macicy. Uciska ona na żołądek, co powoduje wypychanie z niego treści pokarmowej do przełyku. U osób starszych zgaga jest zwykle skutkiem ubocznym przyjmowanych stale leków. Wiele specyfików stosowanych np. w chorobach serca lub przy schorzeniach neurologicznych działa zwiotczająco na mięśnie, w tym również mięśnie przewodu pokarmowego.
Podobny mechanizm rozluźniający zwieracz przełyku działa u osób palących papierosy. Zawarta w papierosach nikotyna powoduje wiotczenie mięśni przełyku palacza i w konsekwencji wywołuje zgagę.
Do listy osób, które często uskarżają się na zgagę, trzeba dołączyć również ludzi otyłych. Nadwaga zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej, przez co pokarm jest wypychany z żołądka do przełyku (podobny mechanizm jak u kobiet w zaawansowanej ciąży).
5. Czy niemowlaki, którym często ulewa się pokarm, częściej miewają później zgagę?
Raczej nie. Mechanizm ulewania się pokarmu jest taki, jak przy zgadze, jednak u małych dzieci to zjawisko normalne. Niemowlęta nie mają jeszcze wykształconych mechanizmów, które regulują reakcje mięśni, w tym mięśni przełyku. Mniej więcej ok. drugiego roku życia maluchy opanowują odruch ulewania. Jeśli jednak przedszkolak nadal ma problemy z utrzymaniem w żołądku pokarmów, należy iść z nim do gastrologa. Dziecko może mieć bowiem wrodzoną wadę w budowie przełyku, która będzie sprzyjać pojawianiu się zgagi.
6. Czy można ją leczyć na własną rękę, stosując domowe sposoby?
Tak, ale tylko wtedy, jeśli pojawia się ona sporadycznie. Można wówczas wypić szklankę ciepłego mleka, odwaru z siemienia lnianego albo zjeść garść migdałów (mają odczyn zasadowy), co zobojętni talizmany kwas solny w żołądku.
Doraźnie pomogą sprzedawane bez recepty tabletki i mleczka, które też działają zobojętniająco, np. Dr Zgaga 4 zł/12 tabl.; Gastro 4,50 zł/20 tabl.; Manti Forte 6 zł/8 tabl.; Malgacid 6 zł/20 tabl.; Alugastrin 7 zł/250 ml; Maalox 9 zł/40 tabl.; Rennie 12 zł/48 tabl. oraz działające nieco silniej tabletki zawierające ranitydynę, która hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku, np. Gastranin 5,60 zł/10 tabl.; Ranigast 7 zł/30 tabl.; Riflux 9,60 zł/10 tabl.
Profilaktycznie można też zażywać lek homeopatyczny Galstena 23 zł/20 ml. 
 
 Czy zgagę można pomylić z innymi chorobami?
Tak. Ludzie uskarżający się na zgagę często łączą ból w klatce piersiowej z zaburzeniami w pracy serca ("to zawał!"). Mylą również zgagę ze schorzeniami układu oddechowego (np. atakami astmy). Dlatego często najpierw trafiają do kardiologa albo do laryngologa, a dopiero potem do gastrologa.
Kiedy należy iść ze zgagą do lekarza?
Gdy pojawia się często: raz, dwa razy w tygodniu. Najlepiej od razu idź do gastrologa, który stwierdzi, czy zgaga to objaw dolegliwości ze strony układu pokarmowego, czy podobnie do niej objawia się zupełnie inna choroba.
By diagnozować zgagę, trzeba zrobić gastroskopię. Podczas tego badania lekarz wprowadza do żołądka pacjenta endoskop wyposażony w mikrokamerę. Dzięki temu może obejrzeć wewnętrzną powierzchnię przełyku, żołądka i dwunastnicy. Może zalecić też wykonanie tzw. pehametrii, czyli całodobowego, przeprowadzanego w szpitalu badania poziomu kwasowości w żołądku (do żołądka wprowadza się sondę; co jakiś czas za pomocą połączonego z nią ssaka pobiera się płyny żołądkowe do analizy).
W zależności od wyników badań, gastrolog podejmuje decyzję o dalszym leczeniu. Często pojawiającą się zgagę koniecznie trzeba leczyć! Nie tylko dlatego, że jest przykra i trudna do zniesienia, ale również po to, by uniknąć poważnych konsekwencji cofania się treści żołądkowej. Należą do nich m.in. tzw. przełyk Barretta (przedrakowa narośl na śluzówce) oraz rak przełyku.
W jaki sposób leczy się zgagę?
Zwykle przyjmuje się leki hamujące wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Obecnie stosuje się tzw. inhibitory pompy protonowej, które działają przez 15-17 godzin. Leki te są refundowane (miesięczny koszt kuracji najtańszym preparatem wynosi ok. 10 zł). Kuracja trwa zwykle sześć-osiem tygodni.
Jeśli jednak przyczyną zgagi są wady w budowie przełyku (np. przepuklina tzw. rozworu przełykowego, z czym wiąże się przemieszczenie żołądka powyżej przepony), wówczas trzeba skorygować to operacyjnie (najczęściej przy użyciu laparoskopu, przyrządu chirurgicznego wyposażonego w małą kamerę, który umożliwia operowanie bez otwierania powłok brzusznych).
Czy raz wyleczona może powrócić?
Niestety, tak. Skuteczność operacji laparoskopowych korygujących przełyk wynosi 50-60%. Poza tym, nawet po udanej operacji, u wielu osób dolegliwości pojawiają się z powrotem w ciągu ośmiu, 10 lat po zabiegu. Podobnie jest z przyjmowaniem leków. Zdarza się, że kilkutygodniową kurację trzeba powtórzyć, a w cięższych wypadkach leki przyjmuje się stale, nawet przez lata.
Samo Zdrowie (lipiec 2005)
Źródło: http://www.dieta.pl/nowosci/zdrowie/10_pytan_o_zgage-123.html
